Illustrator Renée van den Kerkhof: ‘De verdachte vroeg of hij mijn tekening mocht hebben’

Creatieve duizendpoot Renée van den Kerkhof (27) maakt onder andere rechtbanktekeningen. Ze heeft een eigen bedrijf, Studio ‘néetje, gevestigd in Breda. Over haar tekenstijl, interesse in de Rechtspraak en het gebruik van social media.

Na de middelbare school verhuisde Van den Kerkhof naar Leiden voor haar studie Literatuurwetenschap. ‘Die studie was interessant, maar ik merkte dat ik niet alleen wilde analyseren. Ik wilde ook dingen maken, voornamelijk op visueel vlak. Toch heeft die studie zeker nut gehad, want ik gebruik de opgedane kennis over bijvoorbeeld storytelling en beeldspraak nog vaak in mijn huidige werk; een handige omweg dus.’ Na haar bachelor maakte ze de overstap naar kunstacademie het St. Joost in Breda. ‘Daar kregen we wel eens tekenles, zoals je verwacht op een academie, maar het ging veel meer om het zoeken naar wie jij bent als maker. Zonder deze studie en het netwerk dat daaruit volgde, had ik niet voor mezelf kunnen beginnen.’

Tekenstijl

‘Ik word vrij ongelukkig van het idee om dag in dag uit dezelfde soort lijnen en vlakken te zetten. De stijl die ik toepas, hangt af van het onderwerp, de klus of de opdrachtgever. Bij het rechtbanktekenen probeer ik ook nog verschillende dingen uit, maar ik probeer wel iets van realisme te benaderen.’ Die variatie houdt het werk voor haar leuk, net als interactie met toeschouwers, zoals tijdens het live tekenen bij zakelijke evenementen.

Opdrachten komen op verschillende manieren bij Van den Kerkhof binnen. Een deel komt uit haar netwerk, soms reageert ze op een oproep en af en toe komt er een nieuw project binnen via bestaande klanten. ‘Wat het beste voor mij werkt is heel veel maken, dat ook laten zien en erover vertellen, bijvoorbeeld in mijn blogs. Daarnaast vind ik het belangrijk om mijn rechtbanktekeningen te blijven ontwikkelen, ook als ik niet ingehuurd word. Zo oefen ik wel eens bij interessante zaken en daar ontmoet ik dan weer journalisten die een goed woordje doen bij hun redactie.’

Rechtbanktekeningen

‘Mijn eerste rechtbanktekenklus kwam via een journalist die mijn blog over de Open Dag in de rechtbank in Breda had gezien, waar ik portfoliowerk mocht maken bij nepzittingen. Nota bene op mijn verjaardag mocht ik voor het eerst aan de slag voor het Algemeen Dagblad. Daarna ben ik veel gaan oefenen en uitbouwen. Ik volg diverse nieuwsbrieven, bijvoorbeeld van verschillende afdelingen van het Openbaar Ministerie, waardoor een belangrijk persbericht of interessante zaak vanzelf binnenkomt.’ 

Inmiddels hebben al verschillende juridische opdrachtgevers bij haar aangeklopt. ‘Ik dacht eerst dat rechtbanktekeningen voornamelijk iets zijn voor de algemene media, maar er komen ook wel eens aanvragen binnen vanuit particulieren, juristen en een keer een advocatenkantoor. Wat betreft de landelijke media werk ik nu voornamelijk voor Hart van Nederland en het Algemeen Dagblad. Een leuke anekdote: tijdens mijn tweede rechtbankklus voor het Algemeen Dagblad kwam de verdachte tijdens de schorsing naar me toe en vroeg of hij de tekening mocht hebben. Aangezien hij werd verdacht van oplichting voor ruim vijftigduizend euro en ik toen nog op papier werkte – en dan dus niets kon aanleveren bij de redactie – heb ik maar aangegeven dat dat niet de bedoeling was, haha.’

Tegenwoordig tekent ze op een iPad, waardoor haar werk gelijk digitaal beschikbaar is voor een redactie. ‘Ook kan ik daar het tekenproces op exporteren, waardoor ik ook bewegend beeld aan kan leveren. Als ik een tekening in opdracht van een particulier of advocaat maak, dan is er wat meer tijd en werk ik die ook nog wel eens uit met verf en inkt.’

De grootste zaak waarvoor ze in opdracht heeft getekend, is de moord op Anne Faber. ‘Holleeder heb ik ook wel eens getekend, maar dat was nog tijdens een van de pro forma-zittingen. Daarnaast heb ik een dag uit het hoger beroep in de zaak Wilders bijgewoond en eentje in de zaak van de politiemol Mark M.’ Binnenkort zal ze ook aanwezig zijn bij de zaak van Nicky Verstappen. ‘Ik kom ook uit Limburg. Als ik terugkijk is dit wel het eerste misdrijf dat ik bewust heb meegemaakt.’ Op haar verlanglijstje staat nog strafrechtadvocaat Inex Weski. ‘Zij heeft een unieke uitstraling die je niet veel bij advocaten ziet. Haar zou ik dus graag eens tekenen.’

Social media

Van Den Kerkhof deelt haar eindresultaten op haar eigen website, waar ze naar linkt via Twitter, Facebook en Instagram. ‘Ook geef ik via die kanalen een kijkje achter de schermen als ik ergens op locatie bezig ben, of laat ik bijhorende schetsen zien. Tegenwoordig zet ik LinkedIn ook af en toe in. Wat ik wel bijzonder vind, is dat mijn schilderijen daar goed vallen, terwijl ik van tevoren niet zeker wist of ik die daar wel wilde delen, omdat het wat minder zakelijk werk is.’

Van den Kerkhof is onder meer onder de indruk van de rechtbanktekeningen van Petra Urban. ‘De mate waarin zij realisme benadert vind ik zeer bewonderenswaardig.’ Haar voorbeelden in het illustratievak wisselen van dag tot dag. ‘Kevin Dart is bijvoorbeeld een illustrator met een fijne moderne stijl, maar ik kan net zo goed de dag daarna weer alles van Escher bewonderen.’

Hoe zit het met haar eigen werk? ‘Vaak vind ik mijn meest recente tekening de beste, al blijft het ook fijn om oud werk opnieuw te bekijken. Momenteel ben ik bezig met een experiment met 360-graden beelden. Daarmee kan ik naar mijn idee echt iets toevoegen aan de rechtbankverslaggeving.’