Zzp’er niet gerust op verplichte verzekering

Onlangs bleek uit het pensioenakkoord dat het kabinet samen met sociale partners tot een wettelijke verzekeringsplicht tegen arbeidsongeschiktheid voor zzp’ers is gekomen. FNV vertegenwoordigde tijdens de onderhandelingen 20.000 zzp’ers die aangesloten zijn bij de FNV ZZP. ZZP Nederland, met een achterban van meer dan 44.000 leden, heeft geen vertrouwen in dit plan en is van mening dat de plicht in strijd is met de positie van de zzp’er als ondernemer.

Het aantal zzp’ers is enorm gegroeid de afgelopen jaren. Nederland telt op dit moment ruim 1,2 miljoen zzp’ers, waarvan ongeveer 80% geen arbeidsongeschiktheidsverzekering heeft.

Pensioenakkoord
Uit de kamerbrief van minister Koolmees (SZW) blijkt dat er een wettelijke verzekeringsplicht komt voor zelfstandigen tegen het arbeidsongeschiktheidsrisico. Volgens Koolmees wordt met de verplichte verzekering de afwenteling van kosten en risico’s op de samenleving verminderd. Sociale partners hebben de opdracht gekregen om begin 2020 een uitvoerbaar voorstel uit te werken dat betaalbaar en toegankelijk is voor iedereen. Het kabinet wijst hierbij op de balans tussen het tegengaan van schijnzelfstandigheid en zorgen dat echte zelfstandigen ruimte hebben om gewoon hun werk te doen en het ondernemerschap invulling te kunnen geven. Ook onderzoekt het kabinet nog of er uitzonderingen moeten komen op de verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering.

Hoge kosten
Veel zzp’ers maken zich zorgen over de hoge kosten van een arbeidsongeschiktheidsverzekering. Dit vormt een probleem voor zzp’ers omdat het mogelijk is dat niet elke maand hetzelfde inkomen binnenkomt. Ook hebben sommige zzp’ers helemaal geen financiële ruimte voor afdracht van een premie. Voor een werknemer worden deze kosten gedeeltelijk gedragen door de werkgever.

Broodfondsen
Op dit moment lost een deel van de zzp’ers het ontbreken van een arbeidsongeschiktheidsverzekering op door zelf een vangnet te creëren. Zelfstandigen verenigen zich in een broodfonds door maandelijks een bedrag over te maken naar een eigen broodfondsrekening. Dit geld op hun rekening blijft van henzelf maar er gaat wel wat af als iemand in het broodfonds arbeidsongeschikt wordt. Broodfondsen betalen vaak maar twee jaar uit terwijl je bij een arbeidsongeschiktheidsverzekering in principe tot aan de AOW-leeftijd uitbetaald krijgt.

Tegengeluiden
ZZP Nederland meldt dat ze tegen een verplichte verzekering voor zzp’ers zijn. ZZP Nederland raadpleegde in mei 2019 hun achterban en daaruit bleek dat 82,5% van mening is dat een AOV-plicht niet bij het ondernemerschap past. Volgens ZZP Nederland is de AOV-plicht strijdig met de positie van de zzp’er als ondernemer, nu de zzp’er verantwoordelijk is voor de afdekking van inkomensrisico’s. Zij pleiten voor een basisvoorziening waarbij zelfstandigen zich individueel, vrijwillig en naar eigen inzicht kunnen verzekeren. De basisvoorziening keert een (basis)inkomen uit bij blijvende en volledige arbeidsongeschiktheid. Uit de hierboven genoemde enquête bleek dat 88% van de leden voor de basisvoorziening is.

Onlangs is door de Werkvereniging een petitie gestart tegen de verplichte verzekering. Inmiddels zijn al meer dan 14.000 handtekeningen verzameld.

Concluderend heeft het pensioenakkoord gezorgd voor onrust bij de zzp’ers. Het is afwachten welk voorstel in 2020 wordt gedaan door de sociale partners om te bezien wat de precieze gevolgen gaan zijn.