Waarom mediation nog geen dominante plek in de rechtspraak heeft

De Vereniging Zakelijke Mediation en de Stichting ADR Centrum voor het Bedrijfsleven hebben onderzoek gedaan naar de behoeften aan en de mogelijkheden voor zakelijke mediation in Nederland. Een zakelijke mediator moet volgens dit onderzoek niet alleen juridische kennis hebben, maar ook zijn aangesloten bij een mediatorsverband en over de nodige ervaring beschikken.

Advocaten en bedrijven vinden ervaring een belangrijk facet bij een zakelijke mediator. Daarnaast blijkt dat zij voorstander zijn van een pro-actieve en sturende mediator. Deze moet – in tegenstelling tot de lijdelijke rechter – de regie stevig in handen nemen. Met zijn ervaring zou hij zich moeten uitlaten over potentiele risico’s en met voorstellen moeten komen om de conflictbeslechting te versnellen. De snelheid van mediation en een hoog slagingspercentage (circa 75%) zijn grote pluspunten van mediation.

Het is daarom dan ook de vraag waarom mediation nog steeds een ondergeschikte rol speelt in de rechtspraak. Een mogelijke oorzaak zou zijn dan mediation financieel minder aantrekkelijk is voor de advocatuur. Daarnaast geeft meer dan de helft van de bedrijven aan dat sommige zaken liever aanhangig worden gemaakt bij een rechter omdat zijn uitspraak gezag heeft. Aan dit onderzoek hebben 113 advocaten, 62 handelsrechters en 93 professionals uit het bedrijfsleven meegewerkt.

De onderzoekers menen daarom dan ook dat het goed zou kunnen zijn voor de doorbraak van zakelijke mediation in Nederland als er een externe impuls komt. Bijvoorbeeld in de vorm van wetgeving of het ontmoedigen van gerechtelijke procedures. Op dit moment is de heersende gang van zaken nog dat een procedure zonder mediation plaatsvindt daar waar dit in het buitenland nog wel eens andersom is.