Rechter: gemeente Nijmegen mag studenten niet uitsluiten van energietoeslag

Een rechtenstudent aan de Radboud Universiteit heeft onlangs een overwinning geboekt in de rechtszaal. De rechtbank in Arnhem oordeelde dat de gemeente Nijmegen haar studenten onterecht uitsluit van het ontvangen van een energietoeslag. De uitspraak zou zomaar eens gevolgen kunnen hebben voor studenten in het hele land.

Prijsstijgingen zijn de afgelopen maanden aan de orde van de dag. Zo is benzine voor veel mensen bijna onbetaalbaar geworden en rijzen de prijzen voor levensmiddelen inmiddels de pan uit. Het zijn echter vooral de explosief gestegen energieprijzen die bij huishoudens met een laag inkomen tot grote zorgen leiden. Het kabinet kwam deze huishoudens twee maanden geleden tegemoet met een eenmalig bedrag van 1.300 euro. Huishoudens kunnen deze energietoeslag aanvragen bij hun gemeente, mits zij maximaal 120% van het sociaal minimum verdienen en kunnen aantonen dat zij door de hoge energieprijzen in financiële nood dreigen te raken.

Studenten, van wie overigens ook velen een relatief laag inkomen hebben, konden in eerste instantie geen aanspraak maken op de energietoeslag. Carola Schouten, de minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen, gaf hiervoor als reden dat de woonsituatie van studenten zeer divers is. Zo hebben thuiswonende studenten geen eigen energierekening, terwijl de energiekosten bij uitwonende studenten veelal in de huurprijs van hun kamer of appartement zijn inbegrepen. Het merendeel van de studentensteden heeft deze redenering van de minister overgenomen en keert geen energietoeslag uit aan studenten.

Rechtszaak in Nijmegen

Delftse en Zwolse studenten hebben echter geluk: zij komen – als ze aan bepaalde voorwaarden voldoen – wél in aanmerking voor de energietoeslag. “Wij hebben gewoon gekeken wie het nodig heeft. Dat is ook in de geest van de toeslag. Studenten behoren ook tot de groep lage inkomens die het moeilijk hebben”, aldus de wethouder voor Financiën en Sociaal Domein in Zwolle. Onrechtvaardig, vinden studenten uit andere steden. Amsterdamse en Groningse studenten bereiden dan ook rechtszaken voor om de toeslag alsnog te kunnen aanvragen. Drie weken geleden moest ook de gemeente Nijmegen voor de rechter verschijnen in een zaak die was aangespannen door Mark Mulder, een dertigjarige rechtenstudent aan de Radboud Universiteit.

Mulder stelde in de rechtszaal dat de gemeente Nijmegen ‘een ongerechtvaardigd onderscheid maakt tussen personen die in dezelfde financiële omstandigheden verkeren’. Dit onderscheid zou in strijd zijn met het gelijkheidsbeginsel uit het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). De rechter ging hierin mee en oordeelde dat eventuele verschillen tussen de woonsituaties van studenten geen reden zouden mogen zijn om studenten als gehele groep uit te sluiten van de energietoeslag. Het argument van de minister en veel studentensteden schiet het doel van de toeslag volgens de rechter zelfs volledig voorbij.

Daarbij komt dat de gemeente Nijmegen toeslagaanvragen van studenten ook anders zou kunnen behandelen. Zo zou de gemeente per aanvraag kunnen kijken naar de financiële gegevens van de betreffende student in de Basisregistratie Personen of van de student een energienota kunnen eisen. 

Run op toeslag

Mulder is blij met de uitspraak van de rechter én met de 1.300 euro, die hij nu alsnog op zijn rekening kan bijschrijven. “Geweldig dat de rechter inziet dat het niet rechtvaardig is. Het voelt écht als een overwinning”. De Landelijke Studentenvakbond (LSVB) spreekt van ‘fantastisch nieuws’. “Dit is nu een geweldige steun en geeft vertrouwen. Het laat zien dat procederen werkt”. De LSVB bereidt dan ook, samen met vakbond FNV, een collectieve rechtszaak voor die álle studenten duidelijkheid moet geven over de energietoeslag.

De uitspraak van de Arnhemse rechter heeft in de gemeente Nijmegen inmiddels geleid tot een ware run op de toeslag. Voorlopig zet de gemeente aanvragen van studenten echter in de ijskast, omdat ‘nog niet duidelijk is wat de consequenties van de rechtszaak voor andere studenten zijn’. De gemeente ’s-Hertogenbosch lijkt deze consequenties al wel duidelijk voor ogen te hebben. Het college van burgemeester en wethouders van die gemeente besloot kortgeleden de energietoeslag voortaan ook uit te keren aan studenten die aan alle voorwaarden voldoen.