Rechters die de leeftijd van zeventig jaar hebben bereikt, kunnen ook in de toekomst actief blijven binnen de rechtspraak. Het kabinet werkt aan een wetswijziging die het mogelijk maakt om deze groep nog maximaal drie jaar in te zetten als rechter-plaatsvervanger. Met de voorgenomen wetswijziging wil de overheid voorkomen dat waardevolle ervaring verloren gaat zodra rechters de pensioenleeftijd bereiken.
De huidige regeling ontstond tijdens de coronapandemie en loopt in november 2026 af. De maatregel komt voort uit een aanhoudend tekort aan rechters. De rechtspraak heeft moeite om voldoende capaciteit te behouden, mede doordat veel rechters de pensioengerechtigde leeftijd naderen en nieuwe rechters niet snel genoeg instromen. Door ervaren rechters langer in te zetten, probeert het kabinet de werkdruk te verlagen en wachttijden in procedures te beperken. Volgens de staatssecretaris is voldoende bezetting essentieel om zaken tijdig en zorgvuldig af te handelen.
De tijdelijke regeling voor zeventigplussers heeft volgens evaluaties goed gewerkt. Rechters die na hun pensionering actief bleven, leverden extra capaciteit op en hielpen bij het wegwerken van achterstanden. Daarnaast blijken deze plaatsvervangers flexibel inzetbaar. Zij ondersteunen collega’s, behandelen dossiers en dragen hun kennis over aan jongere rechters. Daarmee vervullen zij niet alleen een uitvoerende rol, maar versterken zij ook de kwaliteit van de rechtspraak. Met de voorgenomen wetswijziging krijgt de tijdelijke regeling een structureel karakter.
Onderdeel van bredere aanpak
De nieuwe regeling maakt het mogelijk om rechters tot hun 73e jaar als plaatsvervanger te laten werken. Die inzet gebeurt niet automatisch. Zowel de rechter zelf als het gerechtsbestuur moet instemmen en eerdere prestaties spelen een rol bij de beslissing. De regeling geldt voor verschillende rechterlijke instanties, waaronder rechtbanken en gerechtshoven, maar ook voor bestuursrechtelijke colleges.
Naast deze maatregel heeft de overheid al andere initiatieven genomen om de capaciteit te vergroten. Zo is het aantal opleidingsplaatsen uitgebreid tot 140 en is extra geld beschikbaar gesteld voor ondersteunend personeel. Daarnaast zijn in de prijsafspraken voor de periode 2026 tot en met 2028 financiële middelen opgenomen om de rechtspraak te versterken en de werkdruk te verminderen.

