Klimaatakkoord laat langer op zich wachten

Waar eerder werd gehoopt op eind april, wordt het definitieve klimaatakkoord nu in mei verwacht, zo laat premier Rutte weten. Premier Rutte wil kwaliteit boven snelheid stellen en noemt de totstandkoming van het akkoord een complex proces. Eerder hoopte het kabinet dat er afgelopen december al een akkoord zou liggen.

Door Winand Kuiper

Reden voor de vertraging is vooral een meningsverschil van de partijen over de CO2-heffing voor de industrie. Het kabinet werkt aan een beperkte heffing voor bedrijven, zo lekte eerder al uit. GroenLinks en PVDA pleiten juist voor een generieke heffing waardoor bedrijven dieper in de buidel zullen moeten tasten.

Het kabinet is het unaniem eens dat de industrie een eerlijk aandeel zal moeten ophoesten. Hoe het kabinet een eerlijk aandeel zal vertalen naar de praktijk, moet uit de plannen gaan blijken. Bij het kabinet leeft de angst dat bedrijven naar het buitenland zullen vertrekken wanneer de heffing naar mening van de industrie te hoog zal uitvallen. Als die bedrijven naar het buitenland zullen vertrekken, verdwijnen er vanzelfsprekend banen en is de uitstoot slechts verplaatst en niet gereduceerd. Minister-president Rutte zal de heffing dus zo moeten optuigen dat het geen massale leegloop van bedrijven oplevert, maar wel een reducering van de uitstoot.

Klimaatwet

Het Klimaatakkoord is, naast het Klimaatplan, een instrument uit de Klimaatwet die onlangs is vastgesteld door de Tweede Kamer. Het akkoord bevat maatregelen om de doelen van de Klimaatwet te behalen en zal zodoende uitvoering geven aan de Klimaatwet. Verder worden in het akkoord afspraken gemaakt met ongeveer 100 partijen, waaronder de industrie.

De doelen die de Klimaatwet bevat zien op het reduceren van de emissie van CO2. Het eerste doel is een streefdoel en stelt dat in 2030 de uitstoot met 55 procent moet zijn gereduceerd. In 2050 wil het huidige kabinet dat de uitstoot is afgenomen met 95 procent. Deze doelen zijn niet afdwingbaar voor de rechter, maar het betreffen politieke opdrachten, vergelijkbaar met een beleidsdoelstelling. Hiermee lijkt het kabinet perikelen als rond de Urgenda-zaak te hebben willen voorkomen.

Verdrag van Parijs

De wet is een uitwerking van het verdrag van Parijs. In dit verdrag hebben deelnemende landen de taak op zich genomen om te komen tot een reducering van de uitstoot van CO2. Een belangrijke afspraak in dit verdrag is dat de lidstaten van het verdrag elkaar kunnen aanspreken op de inspanningen die zij leveren. Verder dragen de deelnemende landen onder andere financieel bij aan de vermindering van de uitstoot in deelnemende ontwikkelingslanden.

Of de Klimaatwet optimaal is, wordt in de praktijk betwijfeld. Voor veel wetenschappers en rechtsgeleerden is de wet nog te minimalistisch. In 2050 is een ambitieuze doelstelling geformuleerd, maar of de wet hiervoor toereikende handhavingsmechanismen aanbiedt, blijft een vraag. Hierin is dus een belangrijke rol weggelegd voor het Klimaatakkoord.