Jeugddetentie en taakstraffen voor fatale mishandeling Arnhemmer

De rechtbank in Arnhem heeft vijf jongeren veroordeeld tot jeugddetentie en taak- en werkstraffen voor een dodelijk geweldsincident waarbij zij in oktober 2020 betrokken waren. Een 73-jarige man werd door de jongeren zo zwaar mishandeld dat hij zeer ernstige verwondingen opliep en in het ziekenhuis overleed.

Zeven maanden geleden werd Arnhem opgeschrikt door een geweldsincident dat ook in de rest van Nederland tot grote afschuw leidde. Vijf jongeren, die zich ‘pedojagers’ noemden, deden zich in een online chatgesprek met een 73-jarige man voor als een jongen van vijftien en lokten de man naar de wijk Spijkerkwartier. Daar confronteerden ze hem hardhandig met het feit dat hij een afspraakje had gemaakt met een minderjarige. Vier jongeren sloegen en schopten het slachtoffer, terwijl een vijfde tiener het incident filmde. Na de mishandeling werd het slachtoffer zwaargewond naar het ziekenhuis gebracht, waar hij uiteindelijk aan zijn verwondingen bezweek.

Inmiddels heeft de Arnhemse rechtbank de vijf jongeren veroordeeld voor hun daden. Twee van hen kregen te horen dat ze een jaar (waarvan de helft voorwaardelijk) in jeugddetentie moeten doorbrengen. De drie anderen kregen zes maanden voorwaardelijke jeugddetentie en een taak- of werkstraf van tweehonderd uur opgelegd. Ten slotte besloot de rechter dat de jongeren gezamenlijk een schadevergoeding van ruim 60.000 euro aan de nabestaanden moeten betalen.

Rechterlijke motivering

De rechtbank heeft er in deze zaak voor gekozen om de jongeren, ondanks het feit dat een van hen ten tijde van de mishandeling al meerderjarig was, via het jeugdstrafrecht te berechten. Hierbij wees de rechtbank er onder meer op dat de meerderjarige man tijdens het delict pas een half jaar achttien was en het strafbare feit pleegde met vier minderjarigen.

Daarna overwoog de rechtbank dat zij niet zomaar een vrijheidsstraf kan opleggen aan minderjarigen, omdat hun belang vooropstaat. Toch vond de rechtbank (voorwaardelijke) jeugddetentie in dit geval, gezien de ernst van het misdrijf en de gevolgen ervan, de enige passende straf. Eigenrichting in deze vorm is volgens de rechtbank onaanvaardbaar en de rechtbank meent dat de jongeren een ernstige inbreuk op de rechtsorde hebben gemaakt en onrust en onveiligheid hebben veroorzaakt in de samenleving.

De rechtbank neemt het de tieners ook zeer kwalijk dat ze van tevoren rekening hielden met geweld en na de mishandeling aan elkaar lieten weten trots te zijn op hun actie. Daar komt nog bij dat de jongeren (hoewel niet met een fatale afloop) al eerder als ‘pedojagers’ hadden opgetreden.

Andere ‘pedojaagincidenten’

Het incident in het Spijkerkwartier was voor de politie aanleiding om ook andere geweldsincidenten in Arnhem nader te onderzoeken. Dit heeft geleid tot de veroordeling van twee andere minderjarige jongens. Zij kregen een werkstraf opgelegd van veertig uur voor het filmen van zo’n incident en een maand voorwaardelijke jeugddetentie in combinatie met dezelfde werkstraf voor mishandeling.

‘Pedojagen’ komt overigens niet alleen in Arnhem voor. Zo legde de rechtbank in Assen anderhalf jaar geleden aan drie mannen celstraffen tot twintig maanden op voor het chanteren van vier mannen die dachten af te spreken met een minderjarige. De rechtbank Overijssel oordeelde in december 2020 dat drie mannen (onvoorwaardelijk) 26 tot 30 maanden de gevangenis in moesten voor mishandeling en diefstal. Een milder oordeel volgde twee maanden geleden van de rechtbank Midden-Nederland. Zij legde voor openlijke geweldpleging aan twee mannen ‘slechts’ een taakstraf van 150 uur en een voorwaardelijke gevangenisstraf van één week op.

Een voorlopige conclusie is dat ‘pedojagen’ door rechters als zeer ernstig wordt gezien en zwaar wordt bestraft. Natuurlijk hangt de zwaarte van de straf wel af van de omstandigheden van het geval en de persoonlijke omstandigheden van de verdachte(n). Wellicht komt er binnenkort meer duidelijkheid over hoe het gerechtshof met ‘pedojagers’ omgaat, want de meerderjarige veroordeelde in de Arnhemse zaak overweegt om tegen zijn straf in hoger beroep te gaan.