Hoge Raad: Booking.com is een reisagent

Volgens de Hoge Raad bemiddelt Booking.com bij het tot stand komen van overeenkomsten op het gebied van reizen en moet zij daarom worden aangemerkt als een (online) reisagent. Dit kan met zich meebrengen dat het platform zich bij een pensioenfonds zal moeten aansluiten.

Werknemers tussen 21 en 67 jaar die werkzaam zijn in de bedrijfstak van de reisbranche zijn verplicht om deel te nemen aan de Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Reisbranche (de Bpf Reisbranche). De term ‘reisbranche’ wordt gedefinieerd als: “de bedrijfstak waarin ondernemingen of onderdelen van ondernemingen werkzaam zijn die uitsluitend of in hoofdzaak het bedrijf uitoefenen van reisorganisator of reisagent.”

Volgens de Bpf Reisbranche moet Booking.com worden aangemerkt als een (online) reisagent en moet het platform zijn werknemers daarom verplicht laten deelnemen aan het bedrijfstakpensioenfonds van Bpf Reisbranche. Booking.com bestrijdt deze opvatting en kreeg te dien aanzien reeds gelijk van zowel de Rechtbank Amsterdam als het Hof Amsterdam. Bij de Hoge Raad stond daarom de vraag centraal of Booking.com daadwerkelijk kan worden aangemerkt als een (online) reisagent.

Reisagent?

In cassatie bleef onbestreden dat de term ‘reisagent’ moet worden gedefinieerd als “degene die in de uitoefening van zijn bedrijf bemiddelt bij het tot stand komen van overeenkomsten op het gebied van reizen in de ruimste zin des woords, waaronder worden begrepen overeenkomsten inzake vervoer, verblijf en pakketreizen.” Booking.com stelde zich op het standpunt dat zij geen (online) reisagent is, omdat van bemiddeling geen sprake is. Het platform maakt het weliswaar mogelijk en aantrekkelijk voor reizigers om een reservering te plaatsen, maar het is niet betrokken bij de daadwerkelijke totstandkoming van de reservering.

De Hoge Raad ziet dit echter anders. Om te kunnen spreken van bemiddeling (artikel 7:425 BW) moet worden aangetoond dat een tussenpersoon werkzaamheden verricht die dienstbaar zijn aan het tot stand komen van een overeenkomst. Aan de hand van het bedrijfsmodel van Booking.com komt de Hoge Raad dan ook tot de conclusie dat Booking.com wel degelijk als bemiddelaar kan worden aangemerkt.

Voorop staat dat het platform werkzaamheden verricht die bijdragen aan de totstandkoming van reisovereenkomsten. Het biedt reizigers namelijk de mogelijkheid om overeenkomsten met aanbieders aan te gaan en verricht daartoe administratieve werkzaamheden (verstrekking van reserveringsgegevens aan aanbieders en versturen van reserveringsbevestiging aan reizigers). Daarnaast ontvangt Booking.com een commissie van de aanbieder nadat reizigers bij de accommodatie van de aanbieder hebben verbleven of gebruik hebben gemaakt van diens service of product. Deze commissie vormt dan ook een onderdeel van de contractuele relatie tussen Booking.com en de aanbieder in kwestie. Het voorgaande rechtvaardigt de conclusie dat sprake is van bemiddeling en dat Booking.com derhalve moet worden aangemerkt als een (online) reisagent, aldus de Hoge Raad.

De uitspraak van het hof wordt vernietigd. Of Booking.com daadwerkelijk aan het bedrijfstakpensioenfonds van Bpf Reisbranche zal moeten deelnemen, zal na verwijzing blijken.