Amerikaanse Hof neemt (grond)recht op abortus af

Het Amerikaanse gerechtshof heeft met een controversieel vonnis besloten dat het weer aan de Amerikaanse staten zelf is om te bepalen hoe ze abortus willen regelen. Dit gebeurt bijna een halve eeuw nadat het Hof bepaalde in het arrest Roe v. Wade uit 1973 dat Amerikaanse vrouwen in alle vijftig staten het recht op abortus genieten. Zes van de negen hoge rechters heeft stemde voor. 

Vernietiging recht op abortus in de VS anno 2022

In 1973 werd abortus een grondrecht dankzij het vonnis van het Amerikaanse Hof. Met Roe v. Wade besloot het Hof het abortusrecht landelijk toe te kennen met toepassing van het 14de Amendement van de grondwet. Dit artikel betreft het recht op privacy, waaronder in 1973 dus ook het recht op keuzevrijheid bij een zwangerschap aan kon worden ontleend.

Het recht op abortus kwam opnieuw onder de aandacht toen in de een abortuskliniek tegenover de staat Mississippi kwam te staan. Sinds 2018 wilt de staat abortus verbieden na 15 weken zwangerschap maar deze verloor. Begin december 2021 kwam de zaak bij het Hooggerechtshof terecht. Het Hooggerechtshof besloot op 24 juni 2022 dat Roe v. Wade herroepen wordt en dat het voortaan aan het volk en de gekozen volksvertegenwoordigers is hoe het recht op abortus gereguleerd wordt in de staat. De grondwet bevat geen recht op abortus volgens het Hof. De verwachting is dat de helft van de Amerikaanse staten een abortusverbod invoert, het gaat dan met name om staten in het zuiden. De uitkomst van het vonnis is te verklaren aangezien de meerderheid van het Hof op dit moment bestaat uit conservatieve rechters. President Biden spreekt van een ’tragische fout’ die de VS terugzet in de tijd.  Biden zegt dat hij er alles aan zal doen om de vrouwen in staten waar abortus wordt verboden te beschermen.

Nederland en recht op abortus

In Nederland is het recht op abortus ook vaak in opspraak geweest. Begin dit jaar werd het initiatiefvoorstel voor het afschaffen van de verplichte beraadtermijn voor abortus gehonoreerd, dit houdt in dat de de verplichte bedenktermijn van minimaal vijf dagen uit de wet wordt verdwijnt. Het idee achter het voorstel is dat vrouwen zelf in staat zijn om te kunnen bepalen hoeveel tijd ze nodig hebben om de beslissing te nemen. Tevens werd ook door de meerderheid van de Tweede Kamer gesteund dat in de toekomst ook huisartsen de abortuspil mogen verstrekken, op dit moment kunnen vrouwen alleen terecht in een kliniek dus deze optie zou de keuzevrijheid van vrouwen vergroten. De senaat zal zich hier verder over buigen.

Situatie in buurlanden België en Duitsland

In België is het recht op abortus ook onder de aandacht, twee politieke partijen ( de PS en Open VLD) willen dat het recht op abortus toegevoegd wordt aan de Belgische Grondwet.

In Duitsland was abortus in beginsel verboden, maar vlak voor de uitspraak van het Amerikaanse hof kwam hier verandering in. De abortuswet die stamde uit 1933 werd geschrapt. Voorheen mochten artsen volgens de Duitse wet geen informatie geven over abortus, bijvoorbeeld op hun website. De wet werd deze maand door de Duitse Bondsdag geschrapt.