Hoge Raad, 6 februari 2026, Hoge Raad over overname wegens ontslag
Essentie
De Hoge Raad verduidelijkt de verhouding tussen het opzegverbod bij overgang van onderneming (artikel 7:670 lid 8 BW) en de mogelijkheid van ontslag wegens bedrijfseconomische omstandigheden (artikel 7:669 lid 3 onder a BW). Centraal staat de vraag wanneer sprake is van toelaatbare economische, technische of organisatorische redenen (ETO-redenen) in de context van overgang van onderneming.
Rechtsregel
Artikel 7:670 lid 8 BW moet in overeenstemming met met artikel 4 lid 1 Richtlijn 2001/23/EG, zo worden uitgelegd dat het opzegverbod niet in de weg staat aan ontslag om economische, technische of organisatorische redenen die wijzigingen in de werkgelegenheid meebrengen, mits deze redenen niet intrinsiek samenhangen met de overgang van onderneming. Van een dergelijk intrinsiek verband is sprake indien de overgang als zodanig de werkelijke reden voor het ontslag vormt.
Inhoud arrest
Feiten
Werkneemster was sinds 1994 werkzaam bij een supermarkt en vervulde ten tijde van de overgang een parttime HR-functie voor 8 uur per week. Na de overname trad werkneemster van rechtswege in dienst bij de verkrijgende onderneming. Deze maakte deel uit van een grotere franchiseorganisatie waarin de HR-activiteiten centraal waren ondergebracht bij een servicekantoor.
Kort na de overgang stelde de nieuwe werkgever vast dat de functie van werkneemster niet paste binnen de gehanteerde exploitatieformule, waarin HR-taken centraal werden verricht. De functie kwam binnen de overige vestigingen niet voor en werd als overbodig aangemerkt. Het UWV weigerde toestemming voor opzegging wegens bedrijfseconomische redenen, waarna ontbinding bij de kantonrechter werd verzocht en toegewezen. Het hof bekrachtigde die beslissing.
Oordeel Hoge Raad
De Hoge Raad plaatst het geschil nadrukkelijk in het kader van Richtlijn 2001/23/EG. Deze richtlijn beoogt werknemers te beschermen tegen verslechtering van hun positie uitsluitend als gevolg van een overgang van onderneming. Tegelijkertijd waarborgt zij een evenwicht met de belangen van de verkrijger, die de onderneming moet kunnen aanpassen aan zijn bedrijfsvoering.
Volgens de Hoge Raad moet bij ontslag in de context van een overgang worden onderzocht of de aangevoerde ETO-redenen geen intrinsiek verband houden met de overgang. Dit vereist een materiële toetsing van de motieven van de werkgever. De enkele omstandigheid dat een reorganisatie kort na de overgang plaatsvindt, maakt het ontslag niet zonder meer ontoelaatbaar. In dat geval rusten zwaardere motiveringseisen op de werkgever. De werkgever zal concreet moeten toelichten waarom het verval van de arbeidsplaats voortvloeit uit structurele keuzes omtrent de inrichting van de onderneming en niet uit de enkele omstandigheid dat een overgang heeft plaatsgevonden.
In deze zaak achtte de Hoge Raad het oordeel van het hof niet onjuist of onvoldoende gemotiveerd. Het vervallen van de functie vloeide voort uit een gekozen bedrijfsmodel waarin HR-taken centraal werden georganiseerd. Dat model gold reeds binnen de overige vestigingen en was niet specifiek ingegeven door de overgang van deze ene supermarkt. Ten aanzien van de herplaatsingsplicht bevestigt de Hoge Raad dat het gaat om een inspanningsverplichting. Gezien de beperkte omvang van het dienstverband en de aard van de beschikbare functies, kon het hof oordelen dat herplaatsing redelijkerwijs niet mogelijk was.
Conclusie
In deze beschikking bevestigt de Hoge Raad dat het opzegverbod bij overgang van onderneming geen absoluut karakter heeft. Doorslaggevend is of het ontslag berust op zelfstandige ETO-redenen die geen intrinsiek verband houden met de overgang.
