ECLI:NL:HR:2024:1355 (Bol.com/Capabel)

Hoge Raad, 4 oktober 2024, Bol.com/Capabel

(ECLI:NL:HR:2024:1355)

 

Essentie

In deze prejudiciële procedure wordt de vraag gesteld of een bestelknop met de tekst “bestelling plaatsen” voldoet aan de vereisten in art. 6:230v lid 3 BW en of het dus duidelijk is voor de consument dat er bij het klikken op deze knop een betalingsverplichting ontstaat. Ook wordt de vraag beantwoord of de rechter de overeenkomst in geval van niet voldoen, moet of mag vernietigen, en in welke mate.

 

Rechtsregel

Een bestelknop met slechts de tekst “bestelling plaatsen” voldoet niet aan de vereisten in art. 6:230v lid 3 BW. De tekst moet duidelijk aangeven dat bij het klikken op de knop een betalingsverplichting bestaat. Deze tekst moet ook voldoende duidelijk en ondubbelzinnig zijn. Gedeeltelijke of volledige vernietiging van de overeenkomst is mogelijk als hier niet aan wordt voldaan. 

 

Inhoud uitspraak

Feiten

Verweerster heeft een bestelling geplaatst op de website van Bol.com door op een knop te drukken met de tekst “bestelling plaatsen”. Zij diende deze bestelling achteraf te betalen, maar heeft dit niet gedaan. Bol.com vordert in de procedure een bedrag dat onder andere bestaat uit het bedrag van de koopsom. Aan de hand van deze procedure heeft de kantonrechter de volgende prejudiciële vragen aan de Hoge Raad gesteld:

  1. Voldoet een knop met daarop alleen de tekst bestellen, bestelling plaatsen of bestelling afronden aan artikel 6:230v lid 3 BW?
  2. Moet de rechter in verstekzaken ambtshalve de overeenkomst volledig vernietigen als niet voldaan is aan art. 6:230v lid 3 BW?
  3. Als de overeenkomst niet volledig wordt vernietigd, mag of moet de rechter de overeenkomst dan gedeeltelijk vernietigen in die zin dat de betalingsverplichting van de consument wordt verminderd als niet is voldaan aan artikel 6:230v lid 3 BW?  
Overweging Hoge Raad

Art. 6:230v BW is de omzetting van art. 8 lid 2 van de richtlijn consumentenrechten. Deze artikelen stellen dat bij bijvoorbeeld het plaatsen van een bestelling, het voor de consument duidelijk moet zijn wanneer deze een betalingsverplichting aangaat. De handelaar mag zelf kiezen hoe hij dit duidelijk maakt en welke tekst hij hiervoor gebruikt. Wel moet de tekst voldoende duidelijk en ondubbelzinnig zijn. Ook geldt alleen de tekst die daadwerkelijk op de knop staat. Een consument moet namelijk uitdrukkelijk erkenning geven voor het feit dat deze op de hoogte is dat zij een betalingsverplichting aangaat. Is hier geen sprake van, mag de consument ervoor kiezen om de overeenkomst te vernietigen. Hiermee beantwoordt de Raad de eerste prejudiciële vraag.

Wat betreft de tweede prejudiciële vraag, moet de rechter de overeenkomst ambtshalve gedeeltelijk vernietigen als niet is voldaan aan art. 6:230v lid 3 BW. Art. 8 lid 2 van de richtlijn consumentenrechten brengt een dwingendrechtelijke informatieplicht voor de handelaar met zich mee. Wordt hier niet aan voldaan, is de rechter op basis van het effectiviteitsbeginsel verplicht de overeenkomst in ieder geval gedeeltelijk te vernietigen. Op grond van de beginselen van hoor en wederhoor moet de rechter beide partijen in de gelegenheid stellen zich uit te laten over de vernietiging. Komt de consument ter zitting, mag deze verzoeken de overeenkomst geheel te vernietigen. Komt de consument niet ter zitting, vernietigt de rechter de overeenkomst gedeeltelijk.

Vervolgens komt de Hoge Raad toe aan de beantwoording van de laatste prejudiciële vraag. Bij gedeeltelijke vernietiging moet de rechter de rechten van de consument in stand laten. Dit kan ook gelden voor de verplichtingen van de consument, maar de sanctie die volgt uit het in stand laten mag niet onevenredig zijn voor de handelaar. De rechter mag de verplichtingen dus geheel in stand laten of gedeeltelijk vernietigen. 

 

Conclusie

Een knop met slechts de tekst “bestelling plaatsen” voldoet niet aan art. 6:230v lid 3 BW. In dit geval moet de rechter de overeenkomst ambtshalve geheel of gedeeltelijk vernietigen. Of geheel of gedeeltelijk wordt vernietigd ligt grotendeels in de handen van de consument, al mag de handelaar hierbij niet onevenredig benadeeld worden.