ECLI:NL:HR:2021:508 (De inspecteur kan een boete opleggen aan een btw fiscale eenheid)

Hoge Raad, 9 april 2021, De inspecteur kan een boete opleggen aan een btw fiscale eenheid
(ECLI:NL:HR:2021:508)

Essentie

In dit arrest gaat de Hoge Raad in op de vraag of een inspecteur een bestuursrechtelijke boete kan opleggen aan een fiscale eenheid voor de omzetbelasting (hierna: de btw f.e.).

Rechtsregel 

Uit de wetsgeschiedenis van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: de Awb) blijkt niet dat een btw f.e. geen overtreder meer kan zijn na de invoering van artikel 5:1 van de Awb. Aangezien de btw f.e. de belastingplichtige is voor de Wet op de omzetbelasting 1968 (hierna: Wet OB), kan de inspecteur ook aan de btw f.e. een boete opleggen.

Inhoud arrest

Op grond van artikel 67c, eerste lid, van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (hierna: de AWR) kan een boete worden opgelegd aan ‘de belastingplichtige’ die de aangiftebelasting niet of niet tijdig heeft betaald. De belastingplichtige is de overtreder en degene aan wie de boete moet worden opgelegd (de normadressaat). De vraag is of een btw f.e. ook een overtreder kan zijn. In 2009 is namelijk artikel 5:1 Awb ingevoerd. Hierin staat dat de boete wordt opgelegd aan ‘de overtreder’, maar de btw f.e. valt hier niet onder gezien de wettekst.[1] Vóór deze wetswijziging kon een btw f.e. wel een boete opgelegd krijgen.

Indien ondernemingen op grond van artikel 7, vierde lid, van de Wet OB als één ondernemer zijn aangemerkt (de btw f.e.), is het de btw f.e. die vervolgens de verschuldigde omzetbelasting op aangifte moet voldoen.[2] Daarmee is het de btw f.e. die de belastingplichtige is als bedoeld in artikel 67c van de AWR en dus moet ook de boete worden opgelegd aan de btw f.e. als normadressaat. Uit de wetsgeschiedenis van de Awb blijkt volgens de Hoge Raad niet dat een btw f.e. geen boete meer opgelegd kan krijgen na de invoering van artikel 5:1 Awb. Gelet op de aard en de strekking van de relevante boetebepalingen ligt ook dat niet voor de hand. De inspecteur kan dus wel op grond van artikel 67c van de AWR een boete opleggen aan een btw fiscale eenheid.

[1] Artikel 5:1, derde lid, van de Awb bepaalt dat overtredingen kunnen worden begaan door natuurlijke personen, rechtspersonen, vennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid, maatschappen en doelvermogens.

[2] Dit vloeit voort uit artikel 7, vierde lid, van de Wet OB in samenhang gelezen met artikel 12, eerste lid van de Wet OB en artikel 3, eerste lid, van de Uitvoeringsbeschikking OB.