This is The Netherlands

De titel van deze column heeft niet per ongeluk veel weg van een lied dat laatst meer dan viral ging. ‘This is America’ van megatalent en duizendpoot Childish Gambino. Hij reflecteert met dit nummer op politiebrutaliteit en -geweld in Amerika. Met heel mijn hart hoop ik dat dit fenomeen aan die kant van de oceaan blijft. Ik wil hier straks geen Ali B of Ronnie Flex versie horen. Maar de voorzet lijkt te worden gegeven: Rotterdamse Korpschef Frank Paauw wil dat agenten niet meer vervolgd kunnen worden voor het doden of ernstig verwonden tijdens werktijd.

Ik snap de beste man volledig. Laat ik dat voorop stellen. Ja, daar mag geen misverstand over ontstaan: de agenten acteren als beschermers van ons en onze samenleving. In ode naar hoe zij zich dagelijks in gevaarlijke situatie mengen zodat wij dat niet hoeven te doen. Daar dank ik hen voor. Mijn oom, neef en goede vriend, ik dank jullie als eerste. Geregeld blauwe plekken oplopen doordat de straten blauw nodig hebben. Een andere beoordeling van hoe zij hun handelen verantwoorden is dan ook geboden. Zo draagt Paauw dan ook voor om een ‘blauwe kamer’ toe te voegen aan de rechtbanken. De rechter kijkt dan of de agent geweldregels heeft overtreden, in plaats van of er sprake is van doodslag.

En precies daar gaat het bij mij wringen. Dat is het verschil tussen maximaal drie jaar en maximaal vijftien jaar gevangenisstraf. De agenten, welke rang dan ook, krijgen een andere status onder de wet en komen zo in hetzelfde rijtje als onze militairen. Het gaat er bij Paauw om dat de agenten na een veroordeling geen VOG of hypotheek kunnen aanvragen door de aantekening in hun strafblad. Deze zorg is terecht, maar strookt totaal niet met de middelen. De wet en de consequenties van het overtreden hiervan was dé stok achter de deur om chaos en disproportioneel optreden van agenten tegen te gaan. Voor mij makkelijk praten natuurlijk, maar ik vertrouw deze filantropische vrijheid meer toe aan ons leger. De militaire training is de basis van de kunde en zodoende van de exclusie van de wet die boven de ‘gewone’ burger hangt. Bovendien zijn de situaties waarin de hulp van beide ‘beschermers’ is geboden, niet te vergelijken.

En meneer Paauw, als ik zo onbeschoft mag zijn om u van wat ongevraagd advies te voorzien. Leg de vinger op de plek waar het pijn doet. Al uw argumenten zijn in hindsight. De gevolgen voor de agent: de aantekening op het strafblad, de hypotheek die niet doorkomt, de VOG die niet wordt ontvangen en de artikel 12-procedure die openstaat voor nabestaanden. Doe iets aan de consequenties ná de veroordeling en het uitzitten van de straf in plaats van dat de agenten immuniteit krijgen voor strafbare feiten zoals doodslag of ernstige geweldpleging. Een belletje met de heer Grapperhaus, minister van Justitie en Veiligheid, kan wonderen doen.

Onze agenten zijn mensen, geleid door drijfveren en passie, maar niet zonder emotie, referentiekaders en vatbaarheid voor fouten. Een situatie waarin slechts een gevoel voor lawlessness aanwezig is, is zelfs in Utopia een gevaar en te filantropisch. Alle agenten in Amerika zijn minstens zo goed getraind als hier in Nederland, maar guess what, politiebrutaliteit is daar onderwerp van de dag. Neem dat voor je elke keer als je denkt: “Wat kan er misgaan? Ze verdienen het om niet gestoord of geremd door de wet ons te beschermen.” Het is echter en contraire. De wet en de kennis daarvan is zoals in veel situaties hetgeen wat chaos voorkomt. Zo blijft ‘This is The Netherlands’ ons ook bespaard.