De wet kennen

Ieder mens met gezond verstand begrijpt eigenlijk zonder uitleg dat wanneer je kacheltjelam zonder rijbewijs met drie keer de maximaal toegestane snelheid door rood licht sjeest, je niet onder de gevolgen daarvan uit komt als je met een stalen gezicht beweert dat je niet wist dat dat allemaal niet was toegestaan. Leuk bedacht, maar zo werkt het niet. Elke burger wordt uiteindelijk geacht de wet te kennen.

Nee, natuurlijk hoeft niet iedere burger op ieder willekeurig moment artikel 1 van de Grondwet te kunnen opdreunen – alhoewel… Misschien is dit nou juist een artikel dat wél iedereen in z’n slaap zou moeten kunnen citeren. Slecht voorbeeld dus. Nee, niet iedere burger hoeft direct de tekst van artikel 300 van het Wetboek van Strafrecht paraat te hebben als daarnaar gevraagd wordt, want – anders dan een van de grootste vooroordelen over de rechtenstudie doet vermoeden – dat hoeven juristen ook niet. Maar met normen, waarden, gezond verstand en een heel klein beetje vaardigheid in logisch nadenken, moeten we toch een eind kunnen komen met z’n allen.

Toch mag je van sommige mensen verwachten dat ze net iets meer van het recht weten dan de gemiddelde burger. En dan bedoel ik natuurlijk niet de voor de hand liggende beroepen (jurist, politie, …), maar bijvoorbeeld ook medewerkers van een klantenservice, ik noem maar wat. Ik had ooit een meningsverschil met een klantenservicemedewerker van een telefoonbedrijf over een bepaling in hun algemene voorwaarden. Dat leverde uiteindelijk het volgende pareltje op:
“Nee, dat staat in onze algemene voorwaarden en daar heeft u gewoon voor getekend. En zodra u getekend heeft voor die voorwaarden, hebben wij met de wet niets meer te maken.” Ah. Ok. Goed om te weten.

Ook als vestigingsmanager van een sportschool is het best handig om op de hoogte te zijn van de algemene voorwaarden die de sportschool hanteert. Al is het maar om te voorkomen dat je een uitglijder maakt als: “Dat staat in onze algemene voorwaarden? Nou, daar weet ik helemaal niets van, dus dat is niet waar.” Ah. Ok. Tuurlijk joh.
Als je je dan ook nog even verdiept in de (standaard!) contracten die je personeel heeft, waarin bijvoorbeeld staat dat het contract voor bepaalde tijd ná die bepaalde tijd afloopt, dat daarmee alvast de opzegtermijn in acht is genomen en dat het contract niet zal worden verlengd, dan voorkom je dat je “per ongeluk” aan een contract voor onbepaalde tijd vastzit omdat “je niet tijdig hebt opgezegd”. Kan best handig zijn.

Een ander mooi voorbeeld vond ik de website waarop ook een forum aanwezig was. Gebruik van het forum hield in dat je akkoord ging met de algemene voorwaarden, waarin onder andere te lezen viel dat “het plaatsen van auteursrechtelijk beschermd materiaal niet is toegestaan”. Dat forum had dus eigenlijk verrekte leeg moeten blijven, want álle tekst die je daar plaatst, is auteursrechtelijk beschermd. Tsja.

Het gaat vaak mis bij algemene voorwaarden en auteursrecht, terwijl dat toch echt niet nodig zou zijn. Van managers (of de eindbaas van een website) mag je toch verwachten dat ze zich een klein beetje in de materie verdiepen. Als ik in een auto stap, moet ik uiteindelijk ook op de hoogte zijn van de belangrijkste verkeersregels.

Aan de andere kant… Als iedereen zich nu ineens aan het auteursrecht houdt of de inhoud van zijn eigen algemene voorwaarden kent, zit ik binnen de kortste keren zonder werk. Dus gebruik die foto’s van Google, jat die tekst van je favoriete website, zet in je algemene voorwaarden dat als iemand de overeenkomst niet nakomt hij z’n nier aan je moet afstaan en houd vooral vol dat wanneer iemand een contract heeft getekend, de wet er niet meer toe doet. Dan pak ik nog even een glas cola en een bak popcorn om gezellig af te wachten tot het misgaat. Tot snel!